Investering in bewaarsystemen zorgt ervoor dat klanten krijgen wat ze willen

Een investering in een geavanceerd klimaatsysteem voor een grote aardappelbewaarplaats, tien jaar geleden, heeft veel voordelen opgeleverd. Zowel de eigenaren als hun klanten hebben hiervan geprofiteerd. Sindsdien zijn ook oudere bewaarplaatsen geüpgraded. David Williams doet verslag.

“De bewaarplaatsen zijn geen ziekenhuizen – het zijn gewoon schuren of loodsen, en aardappelen worden nooit beter dan op het moment dat ze de bewaarplaats binnenkomen,” benadrukt Christopher Lee, financieel directeur van PJ Lee & Sons Ltd uit Cambridgeshire, een van de grootste familiebedrijven in de Britse aardappelsector. “We kunnen de kwaliteit van geoogste aardappelen uit een moeilijk jaar of van marginale grond niet verbeteren. We doen er wel alles aan om de achteruitgang te minimaliseren. Vanaf het moment dat de aardappelen worden gesorteerd, zorgen we ervoor dat ze in optimale conditie blijven totdat ze een jaar later onze bewaarplaats verlaten. Aardappelen zijn net granaten die wachten om af te gaan. Onze investeringen in bewaarsystemen helpen ons om de geoogste aardappelen en de conditie ervan te beheren, zodat ze voldoen aan de specifieke eisen van onze klanten.”

De familie Lee beschikt over bewaarcapaciteit voor maximaal 32.000 ton aardappelen en heeft vier zelfrijdende vierrijige rooimachines, elk uitgerust met vier automatische sorteerlijnen. Ongeveer 26.500 ton wordt verkocht aan afnemers in de frites- en verpakkingsindustrie, zowel in het Verenigd Koninkrijk als op de Canarische Eilanden. Daarnaast wordt 1.800 ton pootaardappelen bewaard op een satellietlocatie.

State-of-the-art 

In 2014 investeerde de familie Lee in een hypermoderne aardappelbewaarplaats met een capaciteit van 12.000 ton, verdeeld over zeven cellen onder één dak. De bewaarplaats werd uitgerust met een geavanceerd klimaatsysteem van het Nederlandse Omnivent, waarbij ventilatoren lucht tussen de aardappelen door zuigen in plaats van de traditionele methode waarbij de lucht uit de ruimte het bewaarde product wordt ingeblazen.

“We reisden elk jaar naar Nederland om pootgoed te kopen en merkten al snel dat de beste aardappelen afkomstig waren van telers met Omnivent-bewaarsystemen,” vervolgt Christopher. “Daarom hebben we Omnivent vertrouwd voor het ontwerp en de levering van de ventilatieapparatuur voor onze nieuwe bewaarplaats. Luchtverdeling is cruciaal, en het team heeft een geweldige kennis en ervaring van hoe bewaarfaciliteiten functioneren. Als we ooit een probleem hebben, dan nemen we contact op met de servicedesk, bemand door ervaren agronomen, die direct praktische oplossingen aandragen.”

Covid highlighted benefits

Volgens Christopher toonde de Covid-19-crisis aan hoe goed het bewaarsysteem functioneerde. “Net als andere grootschalige telers zagen wij onze markt krimpen doordat de horeca stilviel. We maakten ons zorgen dat aardappelen die langer moesten worden bewaard, zouden bederven. Maar na 13 maanden waren ze nauwelijks te onderscheiden van de nieuwe oogst. Onze klanten bleven tevreden, en terwijl veel telers met overschotten zaten, verkochten wij al onze voorraden.

Verdere investeringen

Vanaf 2019 werden ook oudere bewaarplaatsen gemoderniseerd met op maat gemaakte ventilatie- en klimaatsystemen van Omnivent. Hoewel de bestaande aardappelbewaarplaatsen niet geschikt waren voor ombouw naar zuigventilatie, werden alle andere aspecten geoptimaliseerd. Dit om de aardappelen zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke oogstkwaliteit te houden tot mei of juni van het volgende jaar.

“Waar de sector gemiddeld 12-14% gewichtsverlies lijdt, zitten wij op slechts 7% per seizoen. Dat betekent aanzienlijk meer verkoopbaar product.”

Vochtigheidscontrole noemt Christopher een ‘no-brainer’. “Het werkt fantastisch. We kunnen aan de specificaties van klanten voldoen zonder overmatige uitdroging te riskeren,” legde hij uit. “Dat betekent minder energieverbruik, minder gewichtsverlies en betere kwaliteit. Onze gewichtsverliesproeven zijn ontworpen om consistent en nauwkeurig te zijn. In plaats van vergelijkbare lege kisten te wegen, wegen we de daadwerkelijke kist waarin de aardappelen werden bewaard. Dit komt doordat vocht uit de oogst tijdens de bewaring is opgenomen door de houten panelen en het frame.”

Veiliger en beter

De bewaarplaatsen zijn uitgerust met CO2-recuperatiesystemen. “Deze betalen zichzelf terug, omdat we de bewaarplaatsen langer afgesloten kunnen houden na een gasbehandeling. Hierdoor voorkomen we dat ongeconditioneerde omgevingslucht binnenkomt,” zei Christopher. “De CO2 zakt naar de bodem van de bewaarplaats. Van daaruit wordt het teruggewonnen en door warmtewisselaars geleid om energieverliezen te minimaliseren, voordat het naar buiten wordt geblazen.”

“Om gezondheids- en veiligheidsredenen moesten we vroeger ventilatieroosters openen om de CO2 te verwijderen voordat we de bewaarplaatsen betraden. Nu behouden we het gas in de bewaarplaatsen en filteren we de CO2 eruit met OmniRecups. Een specifiek gasprogramma van Omnivent is voor ons ontwikkeld, dat gecertificeerd is volgens de vereisten voor verantwoord beheer. De kosten voor onze gasbehandelingen stegen naar £650.000 voor muntolie in het eerste jaar van gebruik. Nu zijn de kosten iets lager, sinds we DMN gebruiken. We gebruiken dezelfde voorgeschreven hoeveelheid, maar omdat het Omnivent-systeem ervoor zorgt dat lucht en gas precies daar terechtkomen waar ze nodig zijn, is er minder nodig. Dit zorgt voor betere resultaten en langdurige bewaarbaarheid.” 

Energiebesparing

Extra besparingen worden behaald door verminderde energiebehoeften. Specialisten van Omnivent geloven dat condensatie geen probleem zou mogen zijn als de luchtstroom correct is en het product goed wordt bewaard. Christopher bevestigt dit: “Onze ventilatoren draaien nu aanzienlijk minder. Zuigventilatiesystemen draaien gemiddeld 6–8 uur per dag, terwijl oudere ventilatiesystemen met geforceerdeventilatie 12–14 uur nodig hebben. Vóór de installatie van Omnivent-systemen was dit zelfs nog langer. Minder gebruik betekent minder gewichtsverlies, minder elektriciteitsverbruik en meer aardappelen om te verkopen!”

Nauwkeurige realtime monitoring van elke bewaarplaats, evenals systeemactiviteit, is mogelijk via een smartphone-app. Hiermee is ook controle vanaf elke locatie met een internetverbinding mogelijk.

Een groeiende reputatie

Dankzij de Omnivent-systemen is de vraag naar aardappelen van PJ Lee & Sons toegenomen, zowel in het VK als internationaal. “Ons systeem heeft ons op de kaart gezet als leverancier van topkwaliteit aardappelen, en we ontvangen steeds meer aanvragen. Dankzij de nauwkeurige klimaatbeheersing kunnen we de ideale bewaarcondities bepalen, zodat we aardappelen kunnen leveren die perfect passen bij specifieke bereidingswijzen of kwaliteitsnormen. Dit stelt ons in staat om premium prijzen te vragen.“

Korte terugverdientijd

Christopher schat dat het Omnivent-systeem ongeveer 20% duurder is dan conventionele alternatieven. “Toen we de nieuwe bewaarplaats bouwden, ging het niet om de kosten, maar om het creëren van de beste omstandigheden om onze ‘granaten’ zo lang mogelijk in optimale staat te bewaren. Wat de aardappel nodig heeft, krijgt hij. We hadden een terugverdientijd van 15 jaar voor ogen, maar na 10 jaar zijn we ervan overtuigd dat deze investering zich al ruimschoots heeft terugbetaald. Als we in de toekomst uitbreiden, is er geen twijfel dat we opnieuw voor Omnivent kiezen.”

Dit artikel is oorspronkelijk geschreven door David Williams en gepubliceerd in de Farmers Guide editie van januari 2025.